Op een kruispunt van culturen en tijden

Uit dit deel van zijn biografie blijkt al dat Inayat Khan op een kruispunt van vele culturen leefde, tussen traditie en moderne tijd in. Met de vanouds als heilig beschouwde traditionele Indiase muziek trad hij op aan hoven van de talloze vorsten die toen nog in India figureerden, maar ook maakte hij kennis met elementen van de westerse beschaving die de Engelse kolonisatoren inbrachten, variërend van westerse muziek tot spoorlijnen en andere omgangsvormen. Zo ook was het met religieuze invloeden. Hij groeide op in een milieu van liberale soefi-moslims, maar ging naar een hindoeschool en was goed thuis in de tradities en muziek van hindoes. Hij sprak verschillende Indiase talen en basaal Engels, kende Perzisch en Arabisch. Desalniettemin was de kracht van de traditie groot. Inayat Khan groeide op in het traditionele familieverband, in een groot huis met binnenhof dat gedeeld werd door veertig tot vijftig verwanten. Zijn grootvader zag hij, met koninklijke onderscheidingen getooid, per olifant naar en van concerten gaan. En huwelijken werden door de familie gearrangeerd; zijn in Engeland opgeleide oom werd verboden met zijn Engelse verloofde te trouwen. Inayat Khan trouwde op jonge leeftijd maar tot twee keer toe stierven, tussen 1900 en 1902, zijn echtgenotes. Belangrijkste traditie was de heiligheid van de muziek. Zijn vorming als musicus betekende tegelijk ook een vorming als mysticus. Toen hij, tussen 1903 en 1907, verbleef aan het hof van de Nizam in Hyderabad, een van de rijkste vorsten ter wereld, antwoordde hij op de vraag van de Nizam naar het doel van zijn leven: “Ik ben door God hierheen gezonden. Wat ik u heb gebracht is niet slechts muziek om u te vermaken, maar de roep van de harmonie die zielen met God verbindt.” Het was ook deze muziek waarmee hij hoopte in het Westen harten te openen.

Kaart van India met Baroda (Vadodara)

Vervolg: Mysticus in India