De bloei van de zomerscholen

In 1920 verhuist Hazrat Inayat Khan met zijn familie naar Frankrijk. Eerst naar Wissous, daarna naar Suresnes, vlakbij Parijs. De jaren die dan volgen zijn te typeren als oogstjaren. Hazrat Inayat Khan maakt talloze reizen door Europa en de Verenigde Staten. Met zijn lezingen bereikt hij een steeds grotere schare van geïnteresseerden en mensen die moeried (leerling) van hem willen worden. Tussen 1921 en 1926 worden zomerscholen georganiseerd die mensen trekken vanuit alle continenten. Zij laten Hazrat Inayat Khan geen tijd meer voor zijn muziek. Vanaf die tijd stemde hij geen instrumenten meer maar mensen, zoals hij het zelf uitdrukte.

Hij reisde in het voorjaar van 1921 voor het eerst naar Nederland. Hij ontmoette er zoveel respons dat een jaar later de tweede zomerschool plaatsvond in Katwijk. Daar had Inayat Khan een bijzondere ervaring in de duinen. Hij noemde de plek van zijn ervaring “Murad Hassil” (‘wens vervuld’) en zei dat die plek altijd in ere moest worden gehouden. Dat is ook gebeurd en eind jaren zestig is er zelfs een bijzonder soeficentrum gebouwd, de universel Murad Hassil.

Van 1923 tot 1926 vonden de zomerscholen plaats in Suresnes waar de Soefi Beweging de beschikking had over een groot terrein en enkelegebouwen voor bijeenkomsten en verblijf. Het grootste deel van de lessen en lezingen die Hazrat Inayat Khan heeft nagelaten dateert uit deze jaren van zomerscholen en internationale reizen. Ze zijn destijds grotendeels woordelijk (in stenografie) opgetekend door enkele van zijn trouwste moerieds. Inayat Khan schreef zelf namelijk nauwelijks iets op. Alleen de aforismen in de Gayan, Vadan en Nirtan zijn door hemzelf opgeschreven in zijn notitieboekje. Tijdens zijn leven werden veel van die lezingen al als aparte boekjes uitgegeven. Later zijn de teksten gebundeld en onder de titel “The Sufi Message” uitgegeven in een serie van veertien kloeke delen. Een groot deel daarvan is inmiddels ook in het Nederlands beschikbaar. De boeken bevatten een visionaire en tegelijkertijd praktische filosofie en bestrijken een verscheidenheid aan onderwerpen. Enkele titels geven een indruk van wat voor Hazrat Inayat Khan centraal stond: • De ziel vanwaar, waarheen; • De mystiek van muziek, woord en geluid; • De kunst van de persoonlijkheid; • Morele evolutie; • Mentale zuivering en genezing; • De eenheid van religieuze idealen: • Filosofie, psychologie en mystiek; • Initiatie en leerlingschap.

De Zomerschool van 1926 was de laatste onder leiding van Hazrat Inayat Khan. Er vond een bijzondere ceremonie plaats waarbij onder andere de eerste steen gelegd werd voor een te bouwen universele tempel (“universel”). Het gebouw kwam er die jaren echter niet. Later, na de Tweede Wereldoorlog werd het terrein onteigend, en was het te laat. Uiteindelijk zou, weer veel later, wel in de Zuidduinen bij Katwijk de al genoemde universel Murad Hassil gebouwd worden, waar tot op de dag van vandaag de zomerscholen plaatsvinden.

Vervolg: Terug naar India